Күнәлар әсері.

Барша мақтау бүкіл әлемдердің Раббысы Аллаһқа тән. Және Аллаһтың игілігі мен сәлемі Оның елшісі Мухаммедке болсын.

Біз бұл тақырыбымыздың астында күнәлардың жекелеген адам мен қоғамға тигізетін әсерлері жайында айтып өтпекшіміз. Имам Ибн Қайим Әл-Жаузия өзінің бір сөзінде:

«Күнәлардың зиян тигізетіні сөзсіз. Және оның жүрекке тигізетін зияны удың өз дәрежесіне қарай денеге тигізетін зияны сияқты. Бұл дүние немесе ақыретте болсын адамдарға жолығатын жамандық пен аурулардың көбісінің себебі осы күнәлар емес пе? Ойланшы, Адам ата мен Хауа анамызды жаннаттан шығарған не нәрсе? Сондай бір ләззаттар мен нығметтердің, қуаныштар мен рахаттардың жайы балған жаннаттан, уайым–қайғы мен қиыншылық, сынақтардың жайы болған бұл дүниеге оларды не нәрсе түсірген еді?

Ал, Ібілістің Аллаһтың рахметінен алыстатылып, лағнетке ұшырап, оның ішкі–сыртқы дүниесінің қорқынышты да, ұсқынсыз бейнеге айналып аспан иеліктерінен қуылуына не нәрсе себеп болған еді? Иә, ол Ібілістің жақындықтан алыстыққа, рахметтен лағнетке, сұлулықтан ұсқынсыздыққа, жаннаттан тозаққа, иманнан күпірлікке, Раббысына балған достығынан дұшпандыққа, ұлықтау, пәктеу сөздерінен өтірік пен қиянатқа, серік қосушылық пен жаман жаққа, сауапты істерден күнәларға өтуіне себеп балған нәрсе ол – күнә. Соның салдарынан ол Аллаһтың шексіз мейірімінен алыстап, қатты азабына душар болды. Және бүкіл кәпірлер мен серік қосушылардың, парасатсыз пасықтар мен күнәһар жасықтардың басшысыша айналды. Аллаһтың әмірлерін атқармай, тиымдарынан тиылмай Оның рахмет назарынан махрұм қалып, қор болудан Аллаһтың өзі қорғасын!

Және кешегі Нұх пайғамбар қауымының ешбір құтқарушы таба алмай, топан су астында қалып өлім қауышуларына не нәрсе себеп болған еді?

Ал, үстерінен жеті түн, сегіз күн тұрған жойқын желден жойылып кеткен Ғад елінің сондай үрейлі азапқа душар болуларының себебі неде?

Ашты дауыстан кеуделеріндегі жүректері тоқтап өлген Самуд елінің жойылуына не себеп? Періштелер жоғары аспанға көтеріп, кейін аударып жермен жексен етілген Лут қауымының зардабы неден? Төбелеріне қорқынышты бұлт шоғырланып, сол бұлттан үстеріне от жауып қырылған Шұғайып қауымының қасіреті неден? Кеше “Мен құдаймын” – деген Ферғауынды, оның жойқын әскерін теңіз астына шөктірген нәрсе не еді? Ал, байлығына мастанып, Құдайын ұмытқан Қарунды малымен, жанымен, үй–жайымен жерге жұтылуына себеп болған нәрсе не еді? Және кітап түсірілген қауым ияһудилердің бастарынан бірнеше азаптарды өткізіп, тіпті кейбір тайпаларының маймылға, шошқаға айналуларының салдары неде? Иә, Нух пайғамбардан кейін қаншалаған қауымдар өтті? Олардың қаншасы азаптарға душар болды? Не себептен? Әлбетте бәрі күнәнің себебінен!



Сөзсіз әрбір күнәнің ішінде азап бар. Егер кімде–кім сол күнәні жасаса және сол күнәлі істен бас тартып тезірек тәубе жасамаса, онда ол күнәнің қасіретті зардабы оған міндетті түрде айналып соғары сөзсіз. Бірақ өкінішке орай, Құдайын ұмытып жасаған күнәні, Құдай да ұмытады-деп ойлап, алданып жүргендер қаншама? Ал, ақиқатта Аллаһ еш нәрсені ұмытпайды. Мұса пайғамбар ғалайһиссалам қасиетті Құранда Аллаһты былай деп сипаттаған:

(Менің Раббым жаңылмайды да, ұмытпайды) (Таһа: 52)

Ал, кейбір адамдар білімнің саяздығынан Аллаһтың кеңшілік-мәрхеметі мен кешірім-мейіріміне сүйеніп алып, көптеген парыз етілген әмірлер мен тиым етілген харам істерде бейғамдық жасауда. Яғни олар мойындарына парыз етілген істерді тастап қойып немесе оны атқаруда жалқаулық танытады да, сол өзінің кемшілігіне Аллаһтың кеңшілігін айтып сылтауратады. Болмаса Аллаһ харам еткен істі жасайды да,“Е, Аллаһ кешіруші, мейірімді” – деп, өз айыбын ақтап жатады. Қайталана беруменен кішкене күнәлар үлкен күнәларға айналады. Ал сол күнәлардан қайтпай, қайта-қайта оралып жасай беру Аллаһтың заңына ерегісіп қарсы шығумен тең. Ал, Аллаһтың қылмыскер қауымдар мен Оның шариғатына ерегісіп қарсы шығушы қауымдарға беретін азабы өте қатты. Аллаһтың мейіріміне ғана сүйеніп, күнәлі істерге түскен қауым, сол Аллаһтың азабының қатты екенін де ұмытқан. Жаратқан Аллаһ Өзінің кітабында былай деп айтқан:

«(Ей, Мухаммед!) Құлдарыма хабар бер. Күдіксіз Мен аса жарылқаушы, ерекше мейірімдімін. Және шын мәнінде азабым да өте күйзелтуші».(49:50)

Мәшһүр хадистанушы имам Муслимнің сахих хадистер жинағында пайғамбарымыз Мухаммедтің (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деп айтқан сөзі бар:“Дүниеде артықша нығметтер ішінде өмір сүрген, тозақтықтардан болған бір пенде келтіріледі. Содан ол тозаққа бір батырылып алынады. Кейін оған; “Ей, адам баласы! Сен бірде–бір жақсылық көрдің бе?. Саған бірде–бір нығмет кезігіп пе еді?” - делінеді. Оған ол (Аллаһтың атымен ант ішіп): “Жоқ, Уаллаһи! Ия, Раббым» – дейді. (Яғни, ешбір жақсылық көргенім жоқ, маған ешбір нығмет кезіккен жоқ – дейді.) Және дүниеде ең қатты қиыншылықтарды көрген, жаннаттықтардан болған бір пенде келтіріледі. Ол жаннатқа бір батырылып алынады. Кейін оған: “Ей, адам баласы! Сен қандай да бір ауыртпашылық көріп пе едің?. Сенен қандай да бір қиыншылық өтіп пе еді? – делінеді. Сонда ол (Аллаһтың атымен ант етіп): “Жоқ, Уаллаһи, Ия, Раббым! Менен ешқандай ауыртпашылық өткен жоқ. Мен ешқандай қиындық көргенім жоқ” -дейді». (Муслимнен риуаят етілген). Аллаһ бір батырылып шығарылғанда бүкіл көрген жақсылықтарды ұмыттырып қоятын тозақтан сақтасын! Және қойынына бір түсірілгенде бүкіл көрген қиыншылықтарды ұмыттырып қоятын жаннатына жайғастырсын!

Баршамызға мәлім болған нәрсе егер адам күнәлардан тәубеменен тазармаса, онда ол күнәлардың сол пендені ақырет күнінде үлкен апаттар мен азаптарға жолықтыратыны белгілі. Сонымен қатар күнәлардың бұл дүниеде де адамға тигізетін өкінішті әсерлері бар. Сол әсерлердің ішіндегі ең ауыры иманға тигізетін әсері. Иманға Әһлі Суннаның танымы бойынша былайша түсіндірме берілген: Иман – дегеніміз оны тілмен айту, жүрекпен растау және бұйырылған амалдарды орындау. Және ол иман тағат-ғибадаттармен артып, ал күнәлардан кемиді. Міне бұдан көріп отырғанымыздай, күнәлардың мұсылманның екі дүниеде бақытты болуына себепкер болатын иманға зарарын тигізетіні. Расында Аллаһқа және ақырет күніне шынайы сенген мұсылман кеңшілікте де, таршылықта да өзін бақытты сезінеді. Оның жүрегі тыныштыққа толы болады. Ол әркез Аллаһтың берген рызық-несібесіне қанағатшыл, тағдырына риза, нығметтерге шүкір қылушы, сынақтарға сабыр қылушы пенде. Бұл турасында пайғамбарымыз (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деп айтқан: “Исламды қабылдаған және жеткілікті дәрежеде рызықтандырылған, әрі Аллаһ оны Өзінің оған бергенімен қанағаттандырып қойған пенде шынынды табысқа жетті”.(Ибн Әмірден Муслим риуаят еткен).

Пайғамбарымыз (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) және бір сөзінде: “Иман егесінің ісі ғажап. Расында оның бүкіл ісі өзі үшін қайырлы. Және бұл нәрсе тек иман келтірген кісі үшін ғана. Егер оған бір қуанышты нәрсе жетсе шүкірлік қылады. Онысы оған қайырлы болады. Ал, егер оған бір қиыншылық жетсе сабырлық танытады. Сөйтіп онысы да оған қайырлы болады„ -деп айтқан. (Имам Муслим және имам Ахмад Суһейбтен риуаят еткен.)

Бірде мәшһүр Ибраһим ибн Адһам өзінің серіктерімен бірге бір судың қасында, кепкен нан жеп отырып былай деп айтқан екен:

«Егер патшалар мен олардың балалары біздің иман нығметінің арқасында қандай бақытты күйде екенімізді сезсе, онда олар оған жету үшін бізге қылышпен күрес ашар еді».

Ибн Таймия өзінің бір сөзінде:

«Бұл дүниеде бір жаннат бар. Кім ол жаннатқа кірмеген болса, онда ақыреттегі жаннатқа да кіре алмайды» – деген. Яғни, бұл дүниедегі жаннат – иман, ислам жаннаты. Иманның шынайы дәмін сезінген адамның жаннаты.

Ал, екінші бір ғалым:

«Аллаһтың әуел бастан маған бекітіп қойған рызық-несібесін ешкімнің алып қоя алмайтынын білгенімде, жаным тыныштық тапты» – деген.

Пайғамбарымыз (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) өзінің шарапатты хадистерінің бірінде:

«Расынды Аллаһ дүниені сүйген пендесіне де, сүймеген пендесіне де береді. Ал, иманды тек сүйген пендесіне ғана береді» –деген. (Бұл хадис имам Бухаридің «Тарих» атты кітабында келген. Тирмизи мен Бағауилер де риуаят еткен. Және имам Заһаби сахих хадистер қатарына қосқан.)

Міне осы Пайғамбарымыздың (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) иман тұрғысында айтып өткен бірер хадистері мен ғұламалардың сөзінен нәрленгеннен кейін, өзіміздің негізгі тақырыбызға қайта оралайық. Расында харам етілген бұл күнәлардың адамның жүрегіне, тәніне, осы дүниесі мен ақыретіне тигізетін жаман әсерлері мен қатты қасірет пен өртеуші өкініш әкелетін зиянкестіктері бар. Сол жаман әсерлердің кейбіріне жеке-жеке тоқталып өтеміз.

1. Күнәнің келтіретін зардаптарының бірі; адамға халал мен харамды, жақсы мен жаманды ажыратуына көмектесетін, әрі дүниедегі басқа түскен сынақтардан сүрінбей өтіп, ақыреттегі Аллаһ уәде еткен жаннат жақсылықтарына жетуіне мүмкіндік беретін пайдалы ілімге жетуінен тосып қояды. Ілім – ол Аллаһтың жүрекке орнықтыратын нұры. Ал, күнә болса сол нұрдың өшуіне себеп. Бірде имам Шафиғи ұстазы имам Мәлікке кітап оқып беріп отырады. Имам Мәлік оның даналығы мен түсінігінің тереңдігіне таң қалып, оған:

«Сенің жүрегіңе Аллаһ нұр орнатқан екен. Сен сол нұрды күнәлардың кесірімен кетіріп алма» – дейді. Расында сол имам Шафиғидің жаттау қабілеті өте күшті болған. Ол кісі кітабын ашып көзін салса болды, ондағы аяттарды немесе хадистерді көңіліне түйіп, санасында сақтап, жүрегінде жаттап қояды екен. Сол үшін ол кісі жаттау кезінде екі беттегіні араластырып алмау үшін, кітаптың бір бетін жауып отыратын болған. Бірде ол сол жаттау қабілетінің аздап әлсірегенін сезеді. Ол нәрсеге уайымдаған ол, Уакиғ деген ұстазына барып бұл іс жайында кеңес сұрайды. Ұстазынан оның себебін білген ол, сол ұстазының өсиетін өлең жолдарына түсіріп, былай деген екен:

«Шағым еттім ұстазыма ардақтаулы,

Жаттауымда пайда болған шабандықты.

Кеңес етті күнәлардан алшақтауды,

«Жуытпа» – деп маңайыңа жамандықты.

«Тыңда» - деді, сөзіме көңіл бұрып,

Сөз суырып білімнің тереңінен:

«Ілім» – ол нұр. Ал, Аллаһтың ондай нұры,

Орнамайды күнәһардың жүрегіне».

Расында, Исламның бірінші бұйыратыны - ілім. Және ол ілім таза жүректерге қонады. Әрі ілім болмаса ақыл азады. Ал, ақылсыз пенде дін қадірін түсінбейді. Ал, дін қадірін түсінбеген адам діндемін десе де дінсіз. Ал, дінсіз адам - жаннаттан махрұм адам.

2.Күнәнің екінші зардабы адамның рызқысын кемітеді. “Муснад„ атты кітапта: “Расында құл жасаған күнәменен рызық-несібеден махрұм етіледі„ – деген хадис бар (Имам Ахмад, ибн Мажалардан риуаят етілген.)

Сол сияқты тақуалық рызық несібенің кеңейуіне бір себеп. Ал тақуалықты тастау пақырлыққа бастайтын жол. Расында күнәларды тастауменен адамның рызық-несібесіне береке енеді. Құдіретті Аллаһ Құранда:

“Кім Аллаһтан қорықса,(Аллаһ)оған бір шығар жол пайда қылады. Және оны ойламаған жерден рызықтандырады„ – деген. (Талақ: 2,3).

3. Күнә әсерінен болатын үшінші зардап; күнә жасаушы пенде өзінің жүрегінде Аллаһтан алшақтап бара жатқандықты сезінеді. Ақырында сол алшақтық оны оқылған Құран мен айтылған азаннан ләззат алуынан, естіген уағыз насихаттарынан әсерленуінен махрұм етеді.

4. Күнәнің тигізетін төртінші зардабы; Күнәһар пенде Аллаһтың сүйген салихалы пенделерінен алыстай бастайды. Осы күнәлар себебінен болған алшақтық күшейген сайын, ізгілерден алыстауы да күшейе береді. Олармен бас қосып отырудан жүрегі шаршап тұратын болады. Олардан алыс жүрудің әрекетін іздестіре бастайды. Олармен бірге отырмау үшін, олармен бірге болмау үшін түрлі себептер мен істерді сылтауратуды шығарады. Тіпті Аллаһтың Өзі оның күнәлары себепті ондай пайдалы отырыстарда болуына тапиқ бермеуі мүмкін. Соның салдарынан сондай салихалы отырыстардың берекетіне жетуге лайықсыз болып, одан алар пайдалардан алыстап қалып жатады. Ол Аллаһтын есімін жиі еске алатын ізгі кісілердің тобынан алыстаған сайын, шайтанның тобынан болған күнәһар қылмыскерлерге жақындай беретін болады.

5. Күнәнің бесінші келтіретін зияны істері қиындай бастайды. Бір істі бітірейін деп қолына алса, сол істі ақырына жеткізе алмай кедергілерге тап болады. Ал, кім Аллаһтан қорықса, Оның тиым еткен істерінен тиылып, парыз еткен істерін атқаруда ықтиятты болса, онда Аллаһ оның істерінің шешілуін оңай етіп қояды. Аллаһ Құранда былай деген:

“Кім Аллаһтан қорықса, оның ісіне оңайлық жасайды„.(Талақ: 2,4)

Сәләф ғалымдарының бірі:

«Мен егер бір күнә жасап қойсам, сол күнәмнің әсерін әйелім мен мінетін көлігімнің мінез-құлқынан кездестіремін» – деген.

Ия, адам күнәсі себепті жанұясындағы жақсы да, жайдарлы қарым-қатынастардан ажырап, мінетін көлігінде де, істейтін тірлігінде де көптеген сәтсіздіктерге жолыға беретін болады. Ал, ол нәрсе оның жүйкесін жұқартып, құлшыныстарын азайтып қояды.

6. Күнәнің тағы бір зияны жүрекке қаранғылық орнатады. Күнәнің артуыменен ол қаранғылық та арта береді. Нәтижесінде сол қаранғылық бетке шабады. Сөйтіп түсінің игі көрінісін кетіреді. Көз жанарының нұры солады. Жақсы мен жаманды, халал мен харамды ажыратудан қалады. Расында тағат-ғибадат ол - нұр. Ал, күнә - қаранғылық, түнек. Пайғамбарымыздың (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сахабаларының бірі Абдуллаһ ибн Аббас (Аллаһ одан разы болсын) былай деген:

«Әрбір жақсылық іс адамның жүзіне жарқындық, жүрегіне нұр орнатады. Әрі оның рызқысын кеңейтіп, денесінің қуатын арттырады. Және елдің жүрегінде махаббат орнатады. Ал, күнәлі іс адамның жүзін түңертеді. Кеудедегі жүрек пен ертең түсетін қабірге қаранғылық орнатады. Дененің қуатын әлсіретіп, рызқыны кемітеді. Әрі елдің жүрегіне жеккөрушілікті орнатады».

7. Күнәнің жетінші зардабы; жүрек пен денені әлсіретеді. Жүректегі әлсіреу белгілі нәрсе. Күнәлардан әлсірей бере жүрек ақырында өз тіршілігін тоқтатады. Сол сияқты күнә әсерінен дене де әлсірейді. Расында мұсылман адам денесіне қуатты жүрегінен алады. Мұсылманның жүрегі иманмен қуаттанған сайын, денесінің қуаты да арта түседі. Ал, күнәһар адам болса денесі қанша қуатты болса да, нағыз қысылтаяң шақтарда ең әлсіз адам сол. Оның бойқуаты өзіне ең керекті шақтарында қапы қалдырып, қиянатқа ұшыратады .Расында, тарихтың ақиқатты айтып тұрған ақ парақтарына назар салып, ой көзіңді жүгіртіп көрші! Кеше дүниені дүркіретіп тұрмыз деген Парсы империяларының, Рим империяларының дене қуаттары мен әскери дайындықтары қандай еді? Бірақ сол дене қуаттары аздаған ғана мұсылмандармен болған бетпе-бет соғыста оларды қапы қалдырған жоқ па еді? Мұсылмандар ол майданда аз болса да, жүрек қуаттарымен, сол жүрек қуатымен қайраттанған дене қуаттарымен олардан үстем болған жоқ па еді?

Бірақ қазіргі уақытта біздер мұсылманның әлсіздігін жиі көреміз. Оның басты себебі олардың діни ұстанымдарының Құран мен сүннеттің көрсеткен ұстанымдарынан алшақтауында. Егер олар Аллаһтың кітабы мен Оның пайғамбарының (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сүннетіне қайта оралса, онда оларға келер жеңіс те, табыс та, жақсылық та қайта оралатыны сөзсіз.

8. Күнәнің келтіретін сегізінші зардабы; адамды тағат ғибадаттардан махрұм етеді. Күнә артқан сайын оның қарсысындағы тағат-ғибадаттар кеми береді. Пенде намаз оқығандағы, Құран оқығандағы ләззаттарынан ажырайды. Иманның тәттілігін жоғалта бастайды. Намазда Раббысынан болған қорқыныштарды жоғалтады. Жүрегі қатайып, көзінен жас тамбайтын болады. Ал, адам күнәдан алыстаса бұл нәрселер керісінше болады. Кім тағат-ғибадатқа беріліп, харам істерден тиыла бастаса, Аллаһ оны тәрк еткен нәрсесінен де артықша нәрсеге жолықтырып, оны иман ләззаттарымен, ғибадат ләззаттарымен бақытты етіп қояды. Пайғамбарымыздан (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) келген мынандай бір хадис бар. Ол хадисте:

«Назар Ібілістің жай оқтарынан болған бір оқ. Кім Аллаһтан қорқып сол назарды тастаса, Аллаһ оның орнына жүрегінде тәттілігін тапқан иманды береді» - делінген.

Ия, кім көзін, назарын харам нәрсеге салса, онда ол Ібілістің уланған оғыменен жарақаттанып, бақытсыздыққа ұшырайды. Ал, кім көзін, назарын харам нәрседен тиса, Аллаһ оны иманмен қуаттап, туралыққа жетектейді. Әрі ол пенде иманның ләззатын тауып, жүрегі бақытқа кеңеледі.

9. Күнәнің тоғызыншы кесапаты; өмірді қысқартып, оның берекетін кетіреді. Адамның өмірі оның тірі болғандығымен өлшенеді. Бірақ адамды тірі деп айта алмаймыз, егер ол өзінің өмірін Аллаһқа деген махаббат, Аллаһтан болған қорқыныш, Аллаһтан болған үмітпенен, Оның разылығы үшін ғана жасалған тағат-ғибадаттарменен зейнеттемесе. Пайғамбарымыздың (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) шарапатты хадистерінің бірінде:

«Раббысын еске алушы пенде мен Оны еске алмайтын пенденің мысалы, тірі мен өлінің мысалындай» - делінген. (Бухари риуаят еткен).

Яғни, кім Раббысын жүрегімен, тілімен, дене, мал ғибадаттарымен жиі еске алып жүретін болса, онда ол тірі адам. Ал, Раббысын ұмытқан адам өлген адаммен тең. Расында күнәлар адам өмірінің берекетін алып қояды. Мысалға ілгергі өткен ғұламалардың өміріне назар салсаң бұл нәрсені анық байқайсың. Олардың күнәдан сақтанғандықтары үшін Аллаһ олардың өміріне, уақыттарына, істеген амалдарына, сөйлеген сөздеріне, жазған кітаптарына, Аллаһтың разылығы үшін жасаған барша әрекеттеріне берекет беріп қойған. Олардың заманында қазіргідей алысты жақын ететін, қаранғыны жерді жарық ететін, көп жұмысты аз ететін техникалық жетістіктер болған жоқ. Олар бір аят пен бір хадисті үйрену үшін айлап сапар шегетін болған. Олар күннің жарығымен білім жинап, айдың жарығымен кітап жазатын. Қазіргідей қаптап жатқан қағаз, қалам да жоқ. Бір парақтың бетіне бір нәрсені жазу үшін, қаламын бірнеше рет сияға батырып отыратын. Сөйте тұрып олар әлі күнге дейін құнын жоғалтпаған, талай адамдардың көзін ашып, көкірегін оятқан том-том кітаптарды жазып қалдырған. Ал осы уақыттарда ол кітапты жазу емес, оқып бітіруге уақытымыз жеткіліксіз болып жатады. Ия, күнәлардың көбейуінің себебінен, техника қанша жетістікке жетсе де, көп адамдар өз істеген істерінің де, уақыттарының да берекетін таба алмай жүр.

10. Күнәнің оныншы кесапаты; жасаған күнә өзімен бірге келесі күнәны ілестіріп ала жүреді. Бір күнә бірнеше күнәнің туындауына себепкер болуы мүмкін. Саңылау тапқан судың ақырында сарқырап төгілетіні сияқты, күнә да бір пенде біреуін халал етсе қалғандары соңынан қаптап келе қалады. Ақырында күнә егесі ол күнәлардан құтылудың жолы мен, ажыраудың қамын таба алмай қалады. Ілгергі салаф ғалымдары: «Күнәнің жазасы соңынан келетін тағы бір күнә, ал жақсылықтың сыйы соңынан келетін тағы бір жақсылық» - деп қорытқан.

Яғни, жамандық өз соңынан жамандықтарды ілестіріп, пенденің бақытсыздығын тездетеді. Сол сияқты жақсылық та өз соңынан жақсылықтарды ілестіріп, егесін ізгілікке жетектейді. Сол үшін пенде бір күнәлі іс жасап қойса, оның зардабына ұрынбау үшін тезірек тәубеге асығуы керек. Және сол тәубесінен кейін ол күнәға қайта оралмау қажет. Расында шынайы тәубе күнәларды кетіреді.

11. Күнәнің келтіретін он бірінші қасіреті; кеудедегі жүректі ізгі қалауынан қайтарады. Жүректің тақуалыққа деген, тәубеге деген қалауларынан тосады. Олардың орнына күнәға деген қалаулар патшалық құра бастайды. Жүректе сол күнәлардың патшалығы күшейе келе, одан тәубеге деген қалауды ысырады. Ал, тәубеден ажыраған пендені күнәлар тікелей тозаққа тарта жөнеледі.

12. Күнәнің он екінші қасіреті; күнә күшейе келе адамның жүрегінен сол күнәға деген жеккөрушілікті жояды. Соның салдарынан ол адам үшін харам деген түсінігін жойып, әдеттегі істердің қатарынан болып қалады. Пенденің ол күнәні жасаудан жаны ешбір түршікпейтін болады. Тіпті елдің көзінен де, сөзінен де ұялуды қояды. Ақырында күнәнің құлына айналғандар үшін күнә көңіл көтерудің құралы мен жалған ләззат табудың жолына айналады. Керек десең сол жасаған күнәларымен мақтанудан да жандары рахаттанғандай болып жатады. Сол күнәсін білмейтіндерге білдіруді дәреже тұтатын болады. Осы нәрсе оларды тәубе жолынан тосады. Жасаған күнәларын өзгелерге жариялауға жаны құмар болғандар туралы пайғамбарымыз былай деп айтқан:

«"Жариялаушылардан басқа барша үмбетім кешірімге бөленеді. Расында жариалау – дегеніміз, бір кісі түнде бір (күнәлі) істі жасайды, кейін таң атырады. Аллаһ оның ол күнәсін жасырып қойған еді. Ал оның болса "ей пәленше мен өткен кеште анандай істі жасадым, мынандай істі жасадым" – деп айтуы. Ол күнәсін Раббысы перделеген күйде түнді өткізген еді. Таңды атырады да, Аллаһтың оған жапқан пердесін ашып тастайды». (Бухари, Муслим риуаяттарында келген).

Салаф ғалымдарынан бірі:

«Күнәнің кіші, не үлкендігіне қарама, сол күнәні кімге жасап жатқаныңа қара» - деген.

Ия, күнә жасаушы адам Раббысының алдында күнәһар болады. Және мәселе ол пенденің кіші, үлкен күнә жасағанында емес, мәселе сол күнәнің салдарынан Раббысының рахмет назарынан алыстап қалатынында. Ал, кім Аллаһтың рахмет назарынан тыс қалса, кім оны жұбатып, жақсылыққа кеңелтіп, екі дүниеде бақытты ете алар екен? Оған ешкімнің де, ешбір нәрсенің де шамасы келмейді! Ондай нәрседен Аллаһтың Өзі сақтасын!

13. Күнәлардан келер он үшінші зардап; пенде Раббысының назарынан тыс қалып, ақыретте қорлыққа тап болады. Ол тұрғысында Хасан Басри былай деп айтқан:

«Олар Аллаһтың алдында құрметсіздікке ұшырады. Сол үшін оған күнә жасауда. Егер олар Аллаһтың алдында құрметке ие болса еді, Аллаһ оларды ол күнәлардан қорғап қояр еді. Егер пенде Аллаһтың алдында қор болса, оны ешкім құрметтемейді». Құранда Аллаһ ол жайында былай деген:

«Және кімді Аллаһ қор етсе, сонда оны ешбір құрметтеуші болмайды».(Хаж: 18).

Егер сен бір адамдардың күнәһар біреуді үлықтап, құрметтеп жатқанын көрсең, онда біл; олар оны оған деген мұқтаждықтары үшін құрметтейді. Немесе оның келтіретін жамандықтарынан қорыққандары үшін құрметтейді. Бірақ расында, ол пенде олардың жүрегінде ең қор да, құрметсіз адам.

14. Күнәнің он төртінші зияны; пенде ол күнәні жасай бере менсінбей кіші көріп қалады. Бұл оның жойылуға жақындағанының нышаны. Себебі күнә пенденің көзінде кішірейген сайын, Аллаһтың қасында үлкейе береді. Пайғамбарымыз (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын):

«Сендерге еленбейтін кіші күнәлардан сақ болу қажет. Расында еленбейтін кіші күнәлардың мысалы бір сайдың бауырына түскен қауымның мысалы сияқты. Олардың бірі қолына бір шыбық ұстап келеді, тағы бірісі бір шыбық ұстап келеді. Нәтижесінде нандарын пісіріп алуға жеткен нәрсені (отынды) жинап әкеледі. Егер кім күнәларды елемей бастаса, онда сол елемеушілік оны күйреуге ұшыратады» -деп айтқан.

Құрметті сахабалардың бірі Абдуллаһ ибн Масғуд былай дейді:

«Расында мұсылман адам күнәларын үстінен құлайын деп тұрған таудай көріп қорқады. Ал, бұзақы адам болса күнәларын, қақса болды ұша кететін, мұрынның үстіндегі шыбындай көреді» (Бухари, Муслим, Тирмизилер риуаят еткен).

15. Күнәлардың он бесінші зардабы; сол күнәһардың күнәсінің кесірі өзге адамдар мен хайуандарға да тиеді. Белгілі тәпсірші ғалым Мужаһид былай деген:

«Егер жерге тамшы тамбай қуаншылық орнаса, онда жан–жануарлар адамдардың күнәһарларына лағнет айта бастайды. Бұл жұт адам баласының күнәсінің кесапатынан» - дейді олар. Және Ғиқрима айтады:

«Жердегі барша тіршілік етуші жануарлар мен жәндіктер, құрт-қоңыздар мен өрмекші-шаяндар; «адам баласының күнәсі үшін жаңбырсыз, сусыз қалдық» - дейді. Сөйтіп күнәкар пенде өз күнәсінің зардабы жетпегендей, ешбір күнәлары болмаған махлұқтардың да лағнет-қарғысын арқалап алады. Ал, Аллаһтың разылығы үшін амал жасаушы ғалымның жағдайы керісінше болады. Ол үшін аспан-жердегі нәрселер Аллаһтан жарылқау-кешірім өтінеді. Тіпті судағы балыққа дейін. Ал, күнәһар пенде маңайындағы адамдар мен жан–жануарларға да кесірін тигізіп, олардың қарғыстарына ұшырап жатады. Сондықтан пайғамбарымыз (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Аллаһтың азабына ұшырап толығымен қырғынға тап болған Самуд елінің жайынан өткенде, сахабаларына ол жерден жыламай өтуден тиым салды. Олардың құдықтарынан су алуға, су ішуге тиым етті. Тіпті сол жердін суымен иленіп қойған қамырды пайдаланбай, түйелерге тастауды бұйырды».

16. Он алтыншыдан күнә адамды қорлыққа, құрметсіздікке душар етеді. Өйткені ізет пен мәртебе тек Аллаһқа мойынсынудан ғана табылады. Аллаһ Құранда:

«Кім ізет-құрметті қаласа, расында бүкіл ізет-құрмет Аллаһқа тән» - деп айтылған. (Фатир:10)

Яғни, ізет-құрметті Аллаһқа мойынсынудан іздеу керек. Себебі адам ізет-құрметті тек Рабббысына тағат-ғибадаттар арқылы мойынсынумен ғана таба алады. Және ілгергі өткен мұсылмандардың кейбірінің дұғасы: «Иә, Аллаһ Өзіңе деген тағат-құлшылығым арқылы мені ізет-құрметті ет! Және күнә себепті қор ете көрме!», - деген тілек болатын.

17. Күнәнің тағы бір зардабы ақылды бұзады. Адамға берілген ақыл нұр сияқты. Ал, күнә сол нұрды өшіреді. Содан ақыл әлсіреп, тұмшаланады. Ақыл кеткен адам ақ-қараны, халал-харамды ажыратпайды. Расында адамның ақылы азбай әрдайым өзімен бірге болатын болса, онда егесін күнәдан тосып тұрар еді. Сау ақыл әрдайым Аллаһты ойлатады. Оған оның атқарған ісінің, жасаған әрекетінің, сөйлеген сөзінің, ойлаған ойының ешбір сәт Аллаһтың назарынан тыс қалмайтынын, әрі сол нәрселер үшін ертең есеп күнінде сөзсіз жауап беретінін есіне салып отырады. Және де сау ақыл өз егесін уақытша дүниеде болмайтын бір күнәлардың соңынан түсіп, соның салдарынан дүние-ақырет қайыр-жақсылықтарынан ажырап, ертең зор өкініштер мен, қасіретті қайғыруларға түсуіне мақұл болар ма еді? Әлбетте жоқ!. Бірақ біздер ақылдымын деген бәз біреулердің дүние істерін ақырет істерінен артық қойып, ертең Раббысының алдында есеп беретін күнін ұмытып, харам істерге түсіп жүргенін көрсек, онда бұл нәрсе оның істеген күнәларының зұлыматы ақылының нұрын тұмшалағанының белгісі. Өйткені, ақылды адам тас пен алтынның парқы мен құнын білгені сияқты, ертен біз одан сөзсіз өтетін уақытша тұрақ болған бұл дүние мен Аллаһтың қасындағы жаннат атты мәңгілік тұрақтың да парқы мен абзалдығын оңай ажырата алады. Әрі сөзсіз жаманнан жақсылыққа қарай, алдамшыдан ақиқатқа қарай адымдайды. Пайғамбарымыздың осыған байланысты мынандай хадисі бар:

«Ақылды адам - өзін есепке алып, өлімнен кейінгі болатын ақырет күніне амал жасаған адам».

18. Күнәдан болған он сегізінші қатер; пенденің жүрегі мөрленеді де, егесі қаперсіздердің қатарынан болады. Ол жайында Пайғамбарымыз былай деп айтқан:

«Расында мұсылман пенде күнә жасаса жүрегінде қара тат пайда болады. Ал, егер тәубе етсе, тастаса және кешірім өтінсе жүрегі тазаланып жарқырайды. Егер (күнә)артса, ол татта арта береді. Кейін ол кісі; Аллаһ Құранда:«Жоқ, бәлкім олардың жүректерін істеген қылықтарының таты басты» - деп айтып өткен таты да осы тат, деп жоғарыдағы аятты оқыды.(Бұл аят Мутаффифин сүресінің 14-ші аяты). Бұл хадисті Ибн Мажа өзінің кітабында риуаят еткен.

Негізінен жүрек күнәлардың әсерінен тат басады. Егер күнә арта берсе, ол тат та күшейіп, ақырында жүрек қарайып, бекітіліп қалады. Егер пенденің жүрегі бұл күйге тура жолды тауып, ақиқатқа көзі жеткеннен кейін ұшыраса, онда ол жүрек тас болып, асты үстіне қарап төнкеріліп қалады. Ал, ауызы астына қарап төңкеріліп қалған ыдысқа құйған нәрсе сыртқа төгілетіні сияқты, ол кейіпке түскен адамның жүрегі де ешбір жақсылықтарды қабылдай алмай қалады. Содан оған шайтан серік болып, оны қалаған жағына жетектеп жүре беретін болады. Әрі ол пенде жақсылықты жақсылық деп, жамандықты жауыздық деп, ақиқатты ақиқат деп ажырата алмайтын болады.

1.Мутаффифин: 14

19.Күнәнің он тоғызыншы зардабы, Аллаһтың елшісінің (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) лағнетіне кіріптар етеді. Себебі пайғамбарымыз кейбір күнәларға лағнет айтқан. Мысалға жер белгілерін өзгертушілерге лағнет айтқан. Бұл хабар имам Бухаридің риуаят еткен хадисінде келеді. Лұт пайғамбардың қауымының жасаған күнәсін қайталағандарды лағнет еткен. Бұл дерек имам Муслимнің риуаят еткен хадисінде келеді. Ол Лұт қауымының адамдары еркектері еркектерге, әйелдері әйелдерге жыныстық жақындық жасайтын. Және әйелдің киімін киген еркекті, еркектің киімін киген әйелді лағнет еткен. Ол жайында хадисте: «Әйелдің киімін киетін еркекті және еркектің киімін киетін әйелді Аллаһ лағнет етсін!»- делінген. (Аби Һурайрадан Абу Дауд, Әл-Хакимдер риуаят еткен). Пара беруші мен пара алушыны да лағнет еткен. Бұл нәрсе Тирмизи, Ибн Мажа, Абу Даудтердің риуаят еткен хадистерінде келген. Беттеріне таңба, белгі, ен салушыларды және салдырушыларды да лағнет еткен. Бұл хабарды жеткізетін хадисті Бухари, Муслим Ибн Масғуд атты сахабадан риуаят етеді. Өсім жеушіні, жегізушіні және соған куәгер болушыны, сол нәрсені жазушыны лағнет еткен. Бұл мағынадағы хадисті де Ахмад, Абу Дауд, Тирмизи, Ибн Мажалар Ибн Масғуд атты сахабадан риуаят еткен. Арақ ішушіні, құйушыны, сығып жасаушыны, тасушыны, тасытушыны, одан түскен пайданы жеушіні лағнет еткен. Бұл түрдегі хадисті Абу Дауд, Әл-Хакимдер Ибн Ғумардан риа уят еткен.

Бұдан да басқа күнә түрлерін лағнет еткен. Ал бұл аталғандардан да үлкен күнәға түсушілер әлбетте лағнетке лайықтырақ болады. Бұл аталған күнәларды өзі істемеген адам, өзге істеушілерге риза болса, онда ол да Аллаһ, Оның елшісінің, періштелерінің лағнетіне ұшыраушыларға қосылғандардан болады. Жәй адамның лағнетінің өзі жақсы емес. Ал, пайғамбардың лағнет еткені одан да ауыр, әрі қабыл болуы тез. Ал ақылы бар адамдар үшін бұл лағнетке ұшырататын күнәларды тастау үшін осы хабарлар да жеткілікті болар еді.

20. Күнәдан келер жиырмасыншы зардаб; Аллаһтың елшісінің (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын), Оның періштелерінің ізгі дұға-тілектерінен махрұм қалдырады. Аллаһ Құранда былай деген:

«Сондай ғаршыны көтерген және оның маңындағы періштелер, Раббыларын мақтаумен дәріптейді, Оған сенеді. Сондай-ақ иман келтіргендер үшін: «Раббымыз! Мархаметің, білімің әр нәрсені сидырып, ішіне алған. Сондықтан тәубе етіп, жолыңа түскендерді жарылқа!», - (деп тілейді). «Раббымыз! Оларды әрі аталарынан, жұбайларынан және ұрпақтарынан кім түзу болса, оларды Өзің уәде еткен Ғадын жаннаттарына кіргізе көр!. Күдіксіз Сен Өзің тым үстем, аса данасың...». «Оларды жамандықтардан қорға. Ол күні кімді жамандықтан қорғасаң, сөз жоқ, оны мархаматыңа бөлеген боласың. Міне сол, зор қолы жеткендік,».(Ғафир :7-9). Аллаһ және айтқан:

(Ия, Мухаммед) «Енді біл! Шын мәнінде Аллаһтан басқа ешбір тәңір жоқ. Өзіңнің, әрі иман келтірген ер, әйелдердің күнәларының жарылқануын тіле! Аллаһ айналған, әрі тұрақтаған жерлеріңді біледі». (Мухаммад: 19).

21. Күнәдан келер тағы бір кесір; Жүректің тіршілік көзі болған, әрі мұсылманның мінез–құлқының шыңы болған ұятты жояды. Осы ұяттың арқасында қоғам өз қарым-қатынасын дұрыстайды. Және ұят-бүкіл хайыр-жақсылықтың бастауы. Оның кетуі сол бүкіл жақсылықтың кетуімен тең. Пайғамбарымыз (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) ұят жайында былай деп айтқан сөздері бар:

«Ұят-баршасы жақсылық». (Бухари, Муслим).

«Егер ұялмасаң қалағаныңды жаса». (Бухари).

«Ұят иманнан». (Муслим, Тирмизи).

«Негізінде барша діннің мінез-құлқы бар, ал, расында Ислам дінінің мінез-құлқы – ұят».(Ибн Мажа).

«Ұят тек жақсылықты әкеледі».

22. Сонымен қатар күнә жүректегі Аллаһқа болған ұлықтау мен құрметті кетіреді. Әлбетті егер пенденің жүрегінде Аллаһқа деген ұлықтау, тағзым-құрмет болса еді, онда күнәға ешбір кіріспес еді. Ол күнәһар пенде Аллаһтың Құран, намаз сияқты құлшылық рәсімдерін құрметтемейтін болады. Аллаһтың шариғатында бекітілген бұндай рәсімдерді құрметтеу – тақуалықтан. Ал тақуалық дүние –ақыреттегі жақсылықтардың бастауы. Аллаһ Құранда:

«Міне осы. Кім Аллаһтың діни рәсімдерін ұлықтаса; күдіксіз ол жүректің тақуалығынан» - деп айтқан. (Хаж: 32).

Және бір аятта Аллаһ Тағала:

«Олар Аллаһты Оған тән қадірінде қадірлемеді...»- деп айтқан .(Зумар: 67).

Иә, Аллаһтың иелігінде жүріп Оған күнәһар болу – Аллаһ туралы танымдағы төмендік. Оның барлық нәрсеге толық құдіретті екендігінен, барлық нәрседен толық хабардар екендігінен, зәредей күнә істесе де, зәредей жақсылық жасаса да Оның назарынан тыс қалмайтындығынан қаперсіздік. Аллаһ қаперсіз болып, қасіретке жолығудан сақтасын!

23. Күнәнің әкелетін тағы бір қасіреті; Аллаһты ұмытқан күнаһарды Аллаһ та ұмытады. Яғни, оны қолдау, қорғауынсыз қалдырып, нәпсі мен шайтанның жетегіне тастайды. Расында олар – пасықтар. Құран аяттарының бірінде бұл жайында былай делінген:

«Мунафиқ ерлер мен мунафиқ әйелдер бірі – бірінен. Олар жамандыққа бұйырып, ізгіліктен тосады. Сондай-ақ олар қолдарын жұмады(яғни, сарандық қылады). Олар Аллаһты ұмытты. Сондықтан Аллаһ оларды ұмытты. Расында мунафиқтер – олар пасықтар».(Тәубе: 67).

Және құдіреті күшті Аллаһ Тағала иман келтіргендерге былай деп бұйырған:

«Әй, иман келтірегендер! Аллаһтан қорқыңдар. Әркім ертең үшін не жібергеніне қарасын. Және Аллаһтан қорқыңдар. Шәксіз Аллаһ не істегендеріңді толық біледі. Және сондай Аллаһты ұмытқан, Аллаһ оларға өздерін ұмыттырған пенделер тәрізді болмаңдар. Міне солар пасықтар». (Хашр: 18 ,19).

Иә, Күнәһар пенде Аллаһты ұмытады, өзін ұмытады. Ертең сол күнәнің қасіреттерге шөктіріп, орны толмас өкініштермен өртейтінін ұмытады.

24. Күнәлар нығметтерді кетіреді. Осыған байланысты Құранда мынандай аят бар:

«Аллаһ сендерге тыныш та, жайбарақат болған бір кентті мысал етті. Оған оның рызқысы әр тараптан мол болып келуші еді. Кейін Аллаһтың нығметтеріне күпірлік келтірді. Сондықтан Аллаһ оларға істегендеріне қарай ашаршылық және қауіп-қатердің ауыртпашылығын таттырды».(Нахл: 112).

Ия, бұл аяттан көріп тұрғанымыздай, Аллаһ пенделерге бейбітшілік пен кеңшілікте, рахат пен молшылықта өмір сүрген бір қала тұрғындарын мысал етеді. Кейін Аллаһ сол тұрғындардың хәлін молшылықтан ашаршылыққа, тыныштықтан қауіп-қатерге ауыстырды. Кеше рахат күйде өмір кешкен олардың ондай бақытсыздыққа душар болуының себебі неде еді? Себебі олар Аллаһтың нығметтерін жоққа шығарып, шүкірліктен күпірлікке өтіп, күнәларға батқан еді. Күпірлік дегеніміз – Аллаһтың берген нығметтеріне тілмен шүкірліктер айтпау, әрі ол нығметтерді Аллаһтың бергенін мойындамай, өзімнің білімдарлығыммен, маңдай теріммен таптым деп даңдайсу және сол нығметтер үшін намаз оқып, зекет беріп, тағы да басқа амалдарды жасап шүкілік етпеу. Ал, егер бір кент тұрғындары бірін-бірі халалға бұйырып, харамнан қайырып, имандарын салихалы амалдармен бекемдеп, Раббыларының алдында тақуалық танытса еді, онда Аллаһ оларға аспан мен жерден берекет берер еді. Аллаһ Құранда:

«Егер ол өлкелердің елі иман келтіріп, тақуалық танытса еді, әрине оларға көк пен жердің берекеттерін ашып жіберер едік. Бірақ олар жасынға шығарды. Сондықтан қылмыстары себепті оларды қолға алдық»- деген. (Ағраф: 96).

25. Күнәлар қайғы мен қасіретке ұшыратады. Пендеге келер көп қайғы-қасірет күнәнің себебінен болады. Хазреті Али (Аллаһ одан разы болсын) бұл жайында:

«Егер бір пенденің басына қасірет орнаса, ол нәрсе күнәдан. Егер пендеден бір қасірет кетсе, ол нәрсе тәубенің себебінен» - деп айтқан.

Ал, Құдіреті күшті Аллаһ Қасиетті Құранда:

«Бастарыңа келген бір ауыршылық, қолекі істегендеріңнің салдарынан болады. Және де Аллаһ көбін кешіп жібереді». (Шура: 30).

Қазіргі уақытта мұсылмандардың әлсіздіктері мен құрметсіз болуларының, және артта қалулары мен жеңіліске ұшырауларының себептері өз діндерінен бекем ұстамай, күнәларға бой ұрғандықтарынан. Сол нәрсенің айқын дәлелдерінің бірі ретінде Ухуд соғысындағы оқиғаны алса болады. Оларға жеңіс уәде етілген еді. Бірақ олар сол соғыста жеңіліске тап келді. Жетпістей сахаба шаһит болып, бірнешелері ауыр жарақат алды. Осының бәрі олардың пайғамбардың (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) әмірін орындамағандықтарынан. Пайғамбарымыз елу садақшыны жаудың өтуі мүмкін деген тұсқа орналастырып, оларға ол жерден жеңген күнде де, жеңілген күнде де қозғалмауларын әмір еткен болатын. Бірақ олар мұсылмандардың әуел баста кәпірлерге бой көтертпей қуа жөнелгенін көргенде, жеңіске жеттік деп ойлап, әрі соғыс олжасынан үлесімізді алайық деп пайғамбардың (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) әмірін ұмытып кетеді. Ол жайында Аллаһ Құранда:

«Расында Аллаһ сендерге деген уәдесін шындыққа айналдырып. Оның бұйрығымен оларды өлтіре бастадыңдар. Дегенмен Аллаһ өздеріңе сүйген нәрселеріңді көрсеткеннен кейін, осалдық қылып, берілегн әмір жайында таластыңдар да қарсы келдіңдер. Сендерден біреулер дүниені қалайды да. біреулер ақыретті қалайды. Сонан соң Аллаһ сендерді сынау үшін олардан беттеріңді қайтарды да, онымен қатар кешірім етті. Аллаһ мүміндерге кеңшілік иесі».( Ал-Ғимран: 152).

Және Аллаһ осы сүренің 165-ші аятында былай деген:

«Сендер оларды екі есесіне ұшырытқан қайғыға өздерің ұшырағандықтан: «Бұл қайдан келді?», - дедіңдер. Оларға: «Ол өз пиғылдарыңнан» - деп айт. Расында Аллаһ барша нәрсеге құдіретті». (Али-Ғимран: 165).

26. Күнәнің тағы бір кесепаты; құрлық пен теңіздерде болатын көптеген жер сілкінісі, жойқын дауыл, қуаншылық сияқты апаттардың себепшісі. Аллаһ Құранда бұл жайында:

«Құрлық пен теңізде адамдардың қолекі істегендерінің кесірінен бүліншілік шықты.Олардың істегендерінің кейбірінің сазайын таттыру үшін. Мүмкін олар бағыттарынан қайтар» -деген. (Рум:41).

Шыншыл халифалардың бірі хазреті Омардың (Ол кісіден Алллаһ разы болсын) тұсында жер сілкінгенде ол кісі:

«Ей, адамдар! Бұл жер сілкінісі сендердің жасаған бір күнәлі істеріңнен болды. Жаным қолында болған Аллаһқа ант етейін, егер бұл сілкініс қайталанса сендермен бірге бұл жайда ешбір тұрмаймын» – деген.

27. Күнәнің жиырма жетінші кесапаты; Иманның серігі болған қызғанышты кетіреді. Қызғаныш болмаған адамда дін де, иман да жоқ. Бұл жердегі қозғалып жатқан қызғаныш адам өзінің жанұясының арсыздық істерге түсіп кетуінен қызғанып, оларды әрбір күнәлі істерге бой ұруынан қоруы. Сол үшін Аллаһ өзінің жанұясын арсыздықтардан қызғанып, әрі оларды харам істерден қорымайтындарға жаннатты харам еткен. Ол нәрсеге Абдулла ибн Омардан келген мына хадис дәлел. Ол хадисте пайғамбарымыз (Ол кісіге Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын):

«Үш адам бар. Расында Аллаһ оларға жаннатты харам еткен. Арақты әрдайым ішушілерге, ата-анасына қарсы шыққандарға және жанұясында арсыздықтарға риза болғандарға» - деп айтқан. (Ахмад, Байһақилар риуаят еткен).

Жанұясында арсыздықтар мен күнәлі істерге риза болатын адам, расында сол жанұясын Аллаһ сүйетін істерге бұйырып, Оның ашуына кіріптар ететін істерден қайтармайды. Және әйелдері мен қыздарын бөтен адамдардың көз салуларынан, олармен жеке қалып әңгімелесуінен қызғанып, қорымайды.

28. Күналардан келер жиырма сегізінші зардап; адамға берілген нығметтердегі, рызық-несібелердегі берекетті кетіреді. Және бұл нығметтердегі берекет мұсылмандарға тән нәрсе. Өйткені кәпірлерге де рызық-несібе, нығметтер беріле береді. Бірақ олар ол нәрселердің берекеттерінен махрұм. Оған мына аят дәлел:

«Егер ол өлкелердің елі иман келтіріп, тақуалық танытса еді, әрине оларға көк пен жердің берекеттерін ашып жіберер едік. Бірақ олар жасынға шығарды. Сондықтан қылмыстары себепті оларды қолға алдық»- деген. (Ағраф: 96).

29. Күнәдан болар жиырма тоғызыншы зардап; адамнан айбын мен сесті кетіреді. Күнәһарда айбын да, сес те болмайды. Керісінше бар нәрсе оған сес көрсеткісі келіп тұрады. Ал, тақуалықта болған пенде ондай емес. Расында кім Аллаһтан қорықса, әрі сол қорқынышына қарай күнәдан қайтып, ізгі амалдарға бекем болса, онда Алллаһ оны айбынмен, сеспен құрметтеп қояды.

30. Сонымен қатар күнәлар дұға тілектердің қабыл болуына, Аллаһтан келер жеңіс пен жәрдемнің жетуіне тосқауыл болады. Күнәһар пенденің өте мұқтаж сәттерде тілеген дұға-тілектері қабыл болмай жатады. Аллаһтың жәрдемі мен көмегінен шеттетіліп қалады. Себебі ол кеңшілік пен тыныштық кезеңдерде Раббысын ойлап, Оның шариғатынан ұстанбаған. Осының салдарынан ол, ажалы жақындап, жаны алқымға тығылып жатқанда да тұрақтылық таппай қиналады. Құранда былай деп айтылған аят бар:

«Расында «Раббымыз Аллаһ» - деп, сосын мықты тұрғандар, оларға періштелер түседі де: «Қорықпаңдар, қайғырмаңдар! Сендерге уәде етілген жаннат арқылы қуанышқа бөленіңдер»- дейді. (Фуссилат: 30).

Абдулла ибн Аббас атты сахаба өзінің жеткізген бір хадисінде;

«Бір күні пайғамбардың артқы жағында болған едім. Ол кісі маған: «Ей, бала! Саған бір сөздерді үйретейін бе?» – деді де, былай деп айтты: «Аллаһты сақта, Аллаһ сені сақтайды. Аллаһты сақта Оны алдыңнан табасың. Егер сұрасаң Аллаһтан сұра. Әрі, егер жәрдем тілесең Аллаһтан ғана жәрдем тіле....»- деп айтқан дейді. (Тирмизи риуаят еткен).

Бұл хадистен көріп тұрғанымыздай кім егер Аллаһты естен шығармай жадында сақтаса, әрі Оның көрсетке шариғатын сақтаса Аллаһ ол пендесі жәрдем сұраса жәрдем етіп, тілек тілесе қабыл етіп, алдынан табылып отыратыны. Әрі оның дін істерін де, дүние істерін де сақтайды. Расында кім Аллаһты есінде ұстаса күнәдан алыс болады. Ал кім күнәдан алыс болса Аллаһтан жақын болады. Әрі, кім шариғаттың бұйрықтарын зая кетірмей, салихалы амалдарын қорғаса Раббысының разылығына боленеді. Ал, күнәһар пенде күнәсі кесірінен бұндай жақсылықтардан махрұм қалушы. Аллаһтың панасында болмағанның хәлі қандай аянышты.

31. Күнәдан келер отыз бірінші кесапат. Ол күнә жүректі тыныштығы мен тұрақтылығынан, мазасыздық пен уайымға, саулығынан ауруға салады. Күнәлардың денеге тигізер зияны аурулардың денеге тигізер зияны сияқты. Күнә - жүрек ауруы. Ал, оның дәрісі – ол күнәларды тастау мен нәфсі қалауына қарсы жүру. Өйткені кім нәпсісінің бұйыратын жаман қалауларынан қайтарса, оның барар жері жаннат. Оған Аллаһтың мына аяты дәлел:

«Ал, енді кім, Раббысының алдында тұратын күннен қорқып, нәпсісін қалауларынан қайтарған болса, расында оның барар жері жаннат». (Назиғат: 40, 41)

Күнәдан алыс болған пенденің жүрегі тек ақыреттегі жаннатта ғана емес, бұл дүниенің де өзіне тән жаннатында болады. Сондықтан күнә істерге беріліп, ізгі істерден ажырау – бұл дүниеде де, ақыретте де жақсылықтардан ажыраумен тен. Аллаһтың Құрандағы:

«Расында ізгілер әлбетте нығмет ішінде. Және расында бұзақылар әлбетте тозақ ішінде болады»(Инфитар: 13. 14) – деген сөзін, тек ақыреттегі тозақ пен жаннатқа апарып тіреп қоя салуға болмайды. Бәлки ол ізгілік немесе азап пендеге үш дүниеде де кезігеді. Яғни, пенде ол нәрселерге уақытша бұл дүниеде де, өлгеннен кейін болат


1167585996801498.html
1167629320388273.html
    PR.RU™